Suplementacja na Ketozie (Kompletny Poradnik o Suplementach na Keto)

Jak się suplementować na diecie ketogenicznej – co jest ważne, z czym warto się poznać, a co omijać? “Suplementacja na Ketozie” -to kompletny przewodnik po keto suplementacji, która pomoże Ci zorientować się w meandrach tego zagadnienia.


Jak się suplementować na diecie ketogenicznej – co jest ważne, z czym warto się poznać, a co omijać? “Suplementacja na Ketozie” -to kompletny przewodnik po keto suplementacji, która pomoże Ci zorientować się w meandrach tego zagadnienia.

Pyszne jedzenie i dostarczanie wraz z dietą wszystkich niezbędnych, prowitalnych składników – istna idylla.

Niestety, nawet w idealnym świecie dość trudno o taki stan rzeczy. Szczególnie jeśli jesteśmy adeptami diety ograniczającej takiej jak np. dieta ketogeniczna, podczas której świadomie rezygnujemy z jakiejś grupy produktów, bądź całego makroskładnika.

Będąc wegetarianami, nie ma zmiłuj, musimy uzupełniać niedobory związków, które na codzień znajdują w mięsie i rybach. Jeśli jesteśmy na diecie ketogenicznej, niestety olej MCT, czy tłuste mięso nie wystarczą i nie dostarczą nam błonnika czy magnezu, których znaczne ilości znajdują się w produktach węglowodanowych.

Brak dbałości o prawidłową podaż kluczowych witamin i mikroelementów może bardzo szybko odcisnąć długotrwały ślad na naszym zdrowiu.

A powroty do “normy” to często długotrwały proces. Lepiej, więc zadbać o siebie zawczasu.

Do takiej sytuacji doprowadzamy najczęściej nieświadomie, dlatego tybardziej zasadne wydaje mi się, aby podkreślić jak ważna jest dobrze dobrana, stosowana z głową suplementacja na ketozie.

 

Czy rzeczywiście potrzebujemy danego suplementu?

Zrozumienie w jaki sposób działają suplementy, ułatwia odpowiedź na to pytanie.

 

Jaki wpływ na Twój organizm ma suplementacja, gdy jesteś na diecie ketogenicznej?

  • zmniejsza negatywne skutki grypy węglowodanowej
  • pomaga odsunąć uczucie zmęczenia, bólu głowy, mgły mózgowej
  • usprawnia ketoadaptację i produkcję ketonów
  • zmniejsza powstawanie możliwych niedoborów związanych z eliminowaniem pewnych składników pokarmowych
  • pomaga w utrzymaniu prawidłowej równowagi elektrolitowej,
  • zmniejsza negatywne skutki możliwego odwodnienia
  • zmniejsza lub całkowicie usuwa stan zapalny,
  • usprawnia układ odpornościowy
  • pomaga w kontroli łaknienia i wahaniach nastroju
  • usprawnia procesy trawienne
  • zmniejsza problem z funkcjonowaniem układu pokarmowego
  • zapewnia energię do ćwiczeń
  • pomaga utrzymać mięśnie w dobrej kondycji
  • zmniejsza ból mięśni i zmęczenie po treningu

Suplementacja na ketoadaptacji – Najważniejsze suplementy na początek – klucz do dobrej ketoadaptacji

 


1. Elektrolity

Koncentracja na uzupełnianiu minerałów to podstawa prawidłowo stosowanej diety ketogenicznej.

Jest to szczególnie ważne w pierwszych tygodniach bycia na keto, ponieważ to właśnie wtedy organizm dostosowuje się do bardzo małej liczby spożywanych węglowodanów.

Najczęstszą przyczyną złego samopoczucia nie jest odcięcie zasobów glukozy, a odwodnienie i drastyczny spadek poziomu elektrolitów i minerałów.

Dlatego jeszcze przed rozpoczęciem ketoadaptacji należy zadbać o utrzymanie równowagi wodno-elektrolitowej i trzymać się tego dobrego nawyku nieprzerwanie, przez cały czas stosowania diety ketogenicznej.

Niska zawartość węglowodanów w diecie wysokotłuszczowej powoduje, że nerki pozbywając się nadmiaru wody, wchodzą w tryb diuretyczny i wraz z moczem usuwają zgromadzone minerały i elektrolity.

To właśnie te elementy kontrolują między innymi funkcje komórek nerwowych i mięśni, dlatego też ich niski poziom (zwłaszcza sodu i potasu), może prowadzić do objawów takich jak:

  • bóle głowy
  • zmęczenie,
  • problem z kurczliwością mięśni znane również jako grypa ketonowa.

Te same symptomy można zaobserwować podczas nadmiernego wysiłku fizycznego u sportowców.  Wykazano, że uzupełnienie utraconych minerałów, istotnie zmniejsza objawy grypy ketonowej, a czasami nawet może pomóc całkowicie ich uniknąć. Ma to szczególne znaczenie w przypadku osób intensywnie trenujących, które doświadczają jeszcze większych strat płynów i minerałów w wyniku pocenia się [1].

 

 2. Sód

Prawidłowa ilość sodu w organizmie jest niezbędna do odpowiedniego funkcjonowania nerwów i mięśni.

Zdolność sodu do zatrzymywania wody sprawia, że jest jest on również kluczowy w utrzymaniu równowagi innych elektrolitów.

Większość popularnie stosowanych modeli żywieniowych zachęca do zmniejszenia spożycia soli, jednak w przypadku diety ketogenicznej sytuacja wygląda zupełnie odwrotnie!

W związku ze znaczącą utratą glikogenu mięśniowego, a co za tym idzie – wody, pula tego pierwiastka znacznie się zmniejsza. Dlatego też należy pamiętać o jego dodatkowym spożyciu. Szczególnie na początku ketoadaptacji, gdy utraty wody są największe [2].

Skutecznym i najprotszym sposobem uzupełnienia sodu jest po prostu dodawanie soli do jedzenia lub napojów w ilości około 7-10 gramów dziennie (mniej więcej 2 łyżeczki).

Myślę, że nie muszę tego tutaj rekomendować, ale należy też pamiętać o spożywaniu produktów bogatych w sód – takich jak czerwone mięso i jaja. Bardzo dobrym rozwiązaniem, które pozwala uzupełnić w pewnym stopniu wspomniane braki, jest po prostu – domowy rosół (dla wtajemniczonych – zupa mocy 🙂

Cierpliwie gotowany wywar z kości, stanowi doskonałe źródło minerałów i związków, które w okresie trwania ketoadaptacji są niezwykle cenne.

Wypicie kilku kubków rosołu dziennie wraz z solą himalajską (sól – NaCl – stanowi bardzo dobre źródło sodu, w swojej cząsteczce zawiera go aż 50%) może istotnie poprawić samopoczucie zarówno w czasie ketoadaptacji jak i wspierać dietę ketogeniczną przez cały czas jej trwania.

 

3. Magnez

Magnez jest minerałem, który stanowi kluczowy element większości reakcji zachodzących w organizmie.

Działając jako kofaktor wewnątrzustrojowych procesów – zwiększa energię, reguluje poziom cukru we krwi i wspiera układ odpornościowy [3].

Badania wskazują, że ze względu na stosowanie leków zmniejszających pulę magnezu, spożywanie przetworzonej żywności oraz składników, które zmniejszają zawartość tego pierwiastka, jego niedobór dotyka znaczną części populacji [4].

Dbałość o prawidłową ilość magnezu na diecie ketogenicznej jest tym bardziej ważna, ponieważ wiele pokarmów zawierających ten pierwiastek, takich jak rośliny strączkowe (fasola) i owoce, zawiera również dużo węglowodanów. Zatem siłą rzeczy są one spożywane w znikomych ilościach albo wcale.

Uzupełnienie magnezu może pomóc w zmniejszeniu skurczy mięśni, trudności w zasypianiu, drażliwości, zmniejsza także wahania nastroju.

Wpływa również na prawidłową gospodarkę hormonalną.

Łagodzi lub niweluje objawy, które bardzo często towarzyszą osobom przechodzącym na dietę ketogeniczną [5,6].

Aby zwiekszyć podaż magnezu wraz z dietą, warto spożywać produkty niskowęglowodanowe ze stosunkowo wysoką zawartością tego pierwiastka, np. szpinak, nasiona dyni, makrelę, awokado i zielone, liściaste warzywa.

Najlepszą formą suplementacji tego pierwiastka są jego sole organiczne – glicynian, glukonian, treonian czy cytrynian w ilości 300-600 mg jonów dziennie.

Dosyć dobra absorbcja może być zapewniona przez przyjmowanie transdermalne (np. moczenie stóp w ciełej wodzie z dodatkiem soli EPSOM). Jest to bez wątpienia dobry rytuał relaksacyjny, jednak problemem jest tutaj fakt, że nie jesteśmy w stanie określić prawdziwej dawki pierwiastka jaką przyjął organizm i zwykle czas i ilość wchłoniętego magnezu jest tutaj “na oko”.

 

4. Potas

Potas warunkuje prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego i dotlenieniu mózgu, poprawia również zdolności myślenia i koncentrację.

Wpływa na prawidłową pracę mięśni, ma także wpływ na gospodarkę wodną i kwasowo-zasadową organizmu.  Pomaga również „rozkładać” i wykorzystywać spożyte węglowodany i budować białka [7].

Prawidłowa podaż tego minerału powinna oscylować pomiędzy 1000–3000 mg dziennie.

W przeliczeniu na 100 g danego produktu, najlepszym źródłem potasu są … produkty wysoko węglowodanowe – suszone morele i ziemniaki.

Innymi znanymi źródłami potasu są: suszone figi, banany, ziemniaki, seler, kiwi, pomidory, grejpfruty, rodzynki, jabłka, owoce cytrusowe, zielone warzywa liściaste.

Dlatego też będąc na diecie ketogenicznej należy pamiętać o jedzeniu bogatych w ten pierwiastek orzechów, liściastych warzyw, awokado, łososia i grzybów.

W przypadku suplementacji, zaleca się spożywanie 800-1200 mg potasu w dwóch porcjach (rano i wieczorem) najlepiej w formie najpowszechniej występującego chlorku lub cytrynianu.

Co ważne, odpowiednia podaż potasu jest tak samo istotna jak spożycie sodu, ponieważ ich przyswajalność jest od siebie zależna. Dlatego też dobrym rozwiązaniem jest dostarczanie obu tych pierwiastków jednocześnie.

“Must have” czyli suplementy niezbędne na diecie ketogenicznej

 


1. Kwasy omega-3

Kwasy omega -3 posiadają szeroko udokumentowane działanie przeciwzapalne, obniżają ryzyko chorób serca i zapobiegają zaburzeniom psychicznym [8].

Wykazano, że dieta bogata w omega-3 oraz ich suplementacja zapobiega wystąpieniu dolegliwości towarzyszących cukrzycy typu II, otyłości oraz chorób o podłożu autoimmunologicznym (np. chorobie Hashimoto), a także łagodzi już istniejące objawy wywołane przewlekłym stanem zapalnym [9, 10].

Kwasy omega-3 należą do grupy WNKT (wielonienasyconych kwasów tłuszczowych). Ich głównym przedstawicielem jest kwas α-linolenowy (ALA) – prekursor długołańcuchowych kwasów tłuszczowych (LC-PUFA). W wyniku zachodzących przemian enzymatycznych dochodzi do wydłużenia cząsteczki ALA i powstania kwasów: eikozapentaenowego (EPA) i dokozaheksaenowego (DHA). ALA pochodzi głównie z produktów pochodzenia roślinnego natomiast kwasy EPA i DHA z ryb i owoców morza.

 

Najlepszym źródłem omega-3 są:

  • ryby i owoce morza – warto jednak pamiętać, że zawartość EPA i DHA w tłuszczu rybim uzależniona jest od: gatunku ryb, pory roku i akwenu połowu. Przykładowo ryby pochodzące z zimnych mórz północnych zawierają więcej EPA, a z południowych więcej DHA. Oprócz tego ryby żyjące dziko posiadają więcej przeciwzapalnych omega-3, a mniej prozapalnych omega-6 w porównaniu z rybami hodowlanymi. Wysoką zawartością kwasów omega-3 charakteryzują się tłuste ryby, takie jak: okoń, sandacz, śledź, łosoś, sardynki, pstrąg czy makrela. Bardzo dobry, źródłem są również owoce morza
  • oleje roślinne – z zarodków pszennych, lniany, rzepakowy, arachidowy
  • nasiona, pestki i orzechy – orzechy włoskie, siemie lniane, nasiona chia

 Diety „zachodnie” (tzw. western diet, bogate zarówno w węglowodany proste jak i tłuszcze, posiłki głównie typu „fast-food”) zawierają zwykle więcej kwasów tłuszczowych omega-6 (występujących w produktach takich jak oleje roślinne i żywność przetworzona), w stosunku do omega-3 (tych obecnych w tłuszczach rybnych).  Powstała nierównowaga wymieniana jest obecnie jako jeden z kluczowych czynników pojawienia się stanu zapalnego w organizmie [11].

Suplementacja kwasami omega-3 jest szczególnie korzystna dla osób na diecie ketogenicznej, ponieważ może pomóc w utrzymaniu prawidłowego stosunku omega-3 do 6.

Ponadto, suplementacja omega-3 może zwiększyć dobroczynny wpływ diety ketogenicznej na ogólny stan organizmu.

Zmniejsza prawopodobieństwo pojawienia się stanów zapalnych oraz obniża poziom czynników ryzyka chorób serca. Wykazano, że osoby stosujące dietę ketogeniczną, uzupełnioną o kwasy tłuszczowe omega-3 z oleju z kryla, miały niższy poziom trójglicerydów, insuliny oraz markerów stanu zapalnego [12].

Dodam jeszcze, że DHA odgrywa istotną rolę w rozwoju mózgu przez zwiększanie ekspresji czynnika troficznego – BDNF. Kwasy tłuszczowe omega-3 aktywują geny, które pomagają utrzymać system sygnalizacji pomiędzy komórkami mózgu i wspierają procesy neuroplastyczności, dzięki czemu znacznie zwiększają się zdolności zapamiętywania [13].

Przy wyborze dobrego suplementu z omega-3 najlepiej sięgnąć po renomowaną, sprawdzoną markę, która zapewnia co najmniej łącznie 500 mg EPA i DHA na 1000 mg porcji. Przy zwiększonym spożyciu kwasów omega-3 warto włączyć także suplementację dodatkową ilością witaminy E (w celu uniknięcie reakcji wolnorodnikowych pojawiających się w procesie psucia się tłuszczów).

 

2. Witamina D

Odkrycie jej receptorów w większości ludzkich komórek wyraźnie wskazuje na ogromną rolę jaką pełni w wielu narządach i szlakach sygnałowych zachodzących w organizmie.

Witamina D jest kluczowa w prawidłowej ekspresji ponad 900 genów.

Nadrzędną funkcją witaminy D jest utrzymanie prawidłowej gospodarki wapniowo-fosforanowej, stymulacja absorbcji wapnia z przewodu pokarmowego, zapewnienie odpowiednich warunków dla mineralizacji kości, ich rozwoju i funkcjonowania [14].  

Wiadomo jednak także, że niski poziom metabolitu witaminy D (25OHD-kalcydiol) jest związany z infekcją górnych drog oddechowych – metaanaliza z 2017 wykazała, że suplementacja tą witaminą wpływa ochronnie na układ oddechowy [15].

Badania eksperymentane wykazały również jej korzystną rolę w kontekście redukowania prawdopodobieństwa wystąpienia cukrzycy typu 2 (poprawa parametrów glikemicznych).

Wuplementacja witaminą D może też zmniejszać przewlekł zapalenie u pacjentów z cukrzycą, działa korzystnie w  zespole PCO, nadciśnieniu tętnicznym oraz niwelowaniu objawów depresji [16].

Prekursorami witaminy D mogą być związaki zarówno pochodzenia endo- (znajdujące się wewnątrz organizmu) jak i egzogennego (dostarczane z pożywieniem).

Prowitamina D obecna jest w keratynocytach naskórka i to z niej powstaje cholekalcyferol, który transportowany jest następnie do watroby. Cholekalcyferol występuje przede wszystkim w produktach pochodzenia zwierzęcego. Jego źródło stanowią tłuste ryby, tran, wątroba i podroby oraz żółtko jaja kurzego. Ergokalcyferol znajduje się w grzybach i roślinach.

Podczas smażenia ryb i jaj zmniejsza się w nich ilość witaminy D o blisko połowę, pieczenie natomiast nie wpływa na zawartość witaminy D.

To właśnie endogenna synteza wywołana słońcem uważana jest za najważniejsze źrodło tej witaminy, niestety w Polsce kąt padania promieni słonecznych jest zbyt mały by zapewnić odpowiednie źrodło do syntezy witaminy D.

Ponadto możliwości magazynowania w wątrobie są również zbyt małe, by zgromadzić tak duże jej zapasy.

Dlatego też zaleca się aby wystawiać się na słońce, możliwie najczęściej (przebywanie w naturalnym oświetleniu, ekspozycja na promieniowanie UVB jest z resztą jednym z czynników pro-keto!).

W szczególności od kwietnia do września, pomiędzy 10 a 15 warto zapewnić sobię 15 minutową przechadzkę na świeżym powietrzu z lekko odkrytą skórą (zaleca się odsłonięcie nawet niewielkiej części ciała, bo przynajmniej około 18% powierzchni).

Wśród czynników ryzyka niedoborów witaminy D wymienia się stosowanie kremów z filtrem, wiek, nadwagę, unikanie wychodzenia na zewnątrz i co ciekawe – ciemniejszą karnację. Według niektórych danych defcyt witaminy D może występowac nawet u 80% populacji Polski.

Dieta ketogeniczna niekoniecznie wiąże się z większym ryzykiem wystąpienia niedoboru witaminy D, ale ponieważ jest on ogólnie powszechny w populacji, dodatkowa suplementacja tego związku jest zdecydowanie dobrym pomysłem [17].

Wystarczająca podaż tej witaminy to około 15 mikrogramów lub 600UI/dobę, jednak kluczowe jest odpowiednie stężenie jej wspomnianego metabolitu (25OHD) – powinno ono wynosić 30-50ng/ml. W 2018 roku na podstawie przeglądów piśmiennictwa opublikowano wytyczne dla ogólnych populacji w Polsce – w przypadku zdrowych osob dorosłych jest to 800-2000UI/dobę od września do kwietnia lub przez cały rok.

Co ważne, raczej niemożliwe jest, aby zbyt duża ekspozycja na słońce spowodowała przedawkowanie witaminy D.

Zagrożenie wynikające z jej nadmiaru wynikać może raczej z nieprzemyślanej suplementacji.

Dzienna, bezpieczna dawka dla osób dorosłych określona została jako 4000UI, dawka potencjalna niebezpieczna to 10000UI, a stężenie toksyczne – 100ng/ml 25OHD [18].  

Suplementy zawierające witaminę D często zawierają również witaminę K2, która to według obiegowej opini uznana została za absolutnie nieodzowny element jej suplementacji. Otóż sytuacja wcale nie jest tak oczywista. Jak wskazują najnowsze dane naukowe skuteczność witaminy K2 jako czynnika zmniejszającego prawdopodobieństwo niwelowania zwapnienia naczyń (powstałego w wyniku przyjmowania witaminy D) nie została udokumentowana.

Obecnie nie istnieją wyniki badań, które jasno sugerowałyby zasadność takiego modelu suplementacji witaminy D. Ponadto, dodatkowe przyjmowanie K2 może być potencjalnie niebezpieczna ze względu na swoje właściwości prozakrzepowe.

Warto także pamiętać, że witaminę K dość łatwo jest dostarczyć wraz z dietą, a dodaktowo produkowana jest ona przez mikroorganizmy jelitowe.

Elementem, który na pewno warto włączyć, jeśli przyjmujemy witaminę D jest magnez, jak wspomniałam we wcześniejszej części tekstu, działa on jako kofaktor wielu reakcji zachodzących w organizmie, usprawniając także metabolizm i wchłanianie witaminy D.

 

3. Kwas foliowy

Kwas foliowy, inaczej folacyna, to witamina z grupy B, a ściślej – witamina B9.

Określenie foliowy pochodzi od łacińskiego słowa folianum (liść), co odzwierciedla główne źródła tej substancji, jakimi są liście.

Poza śladowymi ilościami, powstającymi przy udziale mikroflory jelitowej, organizm człowieka nie jest zdolny do wytwarzania kwasu foliowego, w związku z czym musi być on dostarczany wraz z pokarmem.

Kwas foliowy jest to kluczowy związek do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego i krwionośnego oraz do rozwoju wszystkich komórek organizmu.

Bierze udział w syntezie kwasów nukleinowych (DNA i RNA), czyli materiału genetycznego komórek, co czyni go niezbędnym w procesie wzrostu i rozmnażania [19].

Prawidłowy metabolizm kwasu foliowego, a co za tym idzie niezaburzony proces metylacji i usuwania szkodliwej dla organizmu homocysteiny, zależy również od odpowiedniej podaży witaminy B12 i witaminy B6. Na szczęście wieprzowina, wołowina i jajka są bogate w witaminę B6, więc dopóki dieta ketogeniczna bogata jest w mięso, prawdopodobnie jej deficyt nie powinien mieć miejsca.

Warzywa i węglowodany złożone to najlepsze źródła kwasu foliowego, zatem dostarczenie odpowiedniej podaży tej witaminy na diecie ketogenicznej może być dość problematyczne [20].

Nawet w wypadku stosowania diety, która nie ogranicza spożycia węglowodanów, ma odpowiednią kaloryczność i jest właściwie zbilansowana, spożycie folianów może kształtować się na poziomie niższym od optymalnego, który wedle norm polskich wynosi 200 – 400 µg (sugerowana dawka dla kobiet będących w ciąży) [21].Taka sytuacja wynika głównie ze sposobu przetwarzania żywności, zwłaszcza produktów zbożowych.

Kwas foliowy jest także bardzo wrażliwy na działanie wysokiej temperatury, promieni słonecznych oraz niskiego pH.

 Znaczne jego straty, sięgające nawet 80% zawartości wyjściowej, następują w czasie przetwarzania i gotowania żywności, zwłaszcza w dużej ilości wody.

Ponadto kwas foliowy należy do witamin wrażliwych na działanie czynników zewnętrznych. Ich znaczna część tracona jest nawet podczas transportu i przechowywania produktów spożywczych.

Świeże warzywa liściaste trzymane w temperaturze pokojowej mogą stracić w ciągu 3 dni nawet do 70% wyjściowej zawartości folianów.  

Co istotne, biodostępność (stopień przyswajania przez organizm) folianu jest większa z preparatów syntetycznych, mniejsza natomiast z produktów będących jego naturalnym źródłem. Dlatego też zapewnienie zgodnego z normami spożycia folianów wydaje się być dość trudne bez jednoczesnej suplementacji.

Ogromne znaczenie ma forma kwasu foliowego, jaki jest uzupełniany.

Coraz częściej słyszy się o obecności mutacji w genie MTHFR. U osób z tą mutacją kwas foliowy i witamina B12 nie ulegają prawidłowemu przekształceniu.

Nadmiar kwasu foliowego zostaje następnie odkładany w swej toksycznej postaci.

W przypadku przyszłych mam, złe wchłanianie kwasu foliowego wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia u dziecka wady cewy nerwowej czy zespołu Downa.

Dlatego kobiety z mutacją w genie MTHFR nie powinny przyjmować zwykłego kwasu foliowego a jego zmetylowaną postać (tzn. taką, którą organizm jest w stanie wchłonąć).

Dlatego też szukając dobrego suplementu z kwasem foliowym, zawsze należy wybierać jego metylowaną formę.

Wykazano, że jest ona najlepszym wyborem, jeśli chodzi o suplementację aktywnego folianu w celu wspomagania i regulowania cyklu metylacji.

Suplementy dodatkowe, na które warto zwrócić uwagę

 


 

1. Olej MCT

Średniołańcuchowe kwasy tłuszczowe, znane jako MCT (ang. Medium Chain Trigylcerides) to chyba jeden z najbardziej znanych suplementów i dodatków do żywności wśród adeptów diety ketogenicznej.

Występujące w postaci oleju mogą stanowić bardzo cenne uzupełnienie diety w kwasy tłuszczowe o dobroczynnych właściwościach, których niestety nie uzyskamy w pełni stosując olej kokosowy, zawierający tylko 60% MCT [22].

Sama nie należę do wielkich fanów stosowania znacznych ilości oleju kokosowego (zachęcam do zapoznania się z najnowszą, fachową literature na temat korzyści i zagrożeń wynikających z jego stosowania).

Jedną z najważniejszych właściwości MCT jest fakt, że są one metabolizowane zupełnie inaczej niż długołańcuchowe kwasy tłuszczowe, najczęstszy rodzaj tłuszczu występujący w żywności.

Dlaczego zatem warto włączyć spożycie oleju MCT do diety ketogenicznej? [23,24,25]

 

  • nie obciążają układu pokarmowego – ponieważ rozkładane są przez wątrobę i bardzo szybko dostają się do krwioobiegu, gdzie mogą być wykorzystane jako źródło paliwa dla mózgu i mięśni
  • wykazują termogenne właściwości (dzięki temu po spożyciu oleju MCT odczuwane jest ciepło) i zwiększają wydatkowaną energię
  • stanowią skoncentrowane i bardzo łatwo biodostępne źródło substratów energetycznych dla organizmu
  • wykazują silne działanie ketogenne, zwiększają pulę ciał ketonowych, dzięki czemu usprawniają wejście w stan ketozy
  • mogą działać antykatabolicznie – „oszczędzając” degradacj mięśni (białka) i  wykorzystanie aminokwasów
  • zwiększają uczucie sytości/zmniejszają łaknienie – mogą pomóc w utrzymaniu prawidłowej wagi ciała

Olej MCT można łatwo dodawać do koktajli i kawy i blendować.  Spożywanie go bezpośrednio, „z łyżki” może nie być najlepszym pomysłem, ponieważ często (ale nie zawsze!) może powodować objawy takie jak biegunka, nudności i odbijanie.

Pamiętaj, że olej MCT nie jest cudownym preparatem na odchudzanie!

Olej MCT zwiększa termogenezę i może usprawniać redukcję wagi, ale to przede wszystkim tłuszcz, a skoro tak- stanowi istotną wartość kaloryczną, którą należy wliczać do bilansu spożytych kalorii. Tak jak pisałam o tym, tutaj w kontekście kuloodpornej kawy z MCT właśnie.

2. Błonnik

Błonnik pokarmowy jako element zbilansowanej diety, wykazuje nie tylko bezpośrednie działanie na układ pokarmowy, ale poprzez swoje właściwości może również regulować pracę innych układów, np. hormonalnego. Wykazano na przykład, że dieta bogata w błonnik, poprzez jego oddziaływanie z estrogenami, może istotnie zmniejszać ryzyko zapadalności na nowotwór piersi [26].

Rozmaite funkcje, jakie pełni błonnik pokarmowy, przekładają się na jego prozdrowotne działanie w przebiegu różnych chorób, szczególnie tych dietozależnych – otyłości, cukrzycy, zespółu metabolicznego i powiązanej z nimi insulinooporności. Rezygnacja z produktów węglowodanowych, w tym – z owoców i znacznej części warzyw, siłą rzeczy wiąże się z mniejszą podażą błonnika. Jest on niestrawną częścią pokarmów roślinnych, która zapewnia utrzymanie prawidłowej kondycji układu trawiennego.

Bez wystarczającej ilości włókna roślinnego bardzo często dochodzić może do pojawienia się zaparć i problemów z perystaltyką jelit.

Dlatego też dbanie o dodatkową podaż błonnika może zmniejszyć prawdopodobieństwo występowania problemów trawiennych podczas stosowania diety ketogenicznej.

Błonnik w diecie ketogenicznej:

  • zmniejsza czas pasażu jelitowego i zwiększa objętość stolca,
  • stymuluje procesy fermentacyjne w jelicie grubym,
  • redukuje poziom cholesterolu całkowitego i jego frakcji LDL,
  • obniża poposiłkowe stężenie glukozy we krwi i poziom insuliny

Dzienna, zalecana dawka błonnika określana jest jako 25-30 gramów w zależności od wieku i płci. Wiele produktów „przyjaznych” dla środowiska ketogenicznego, w tym orzechy, nasiona, awokado i warzywa liściaste, zawierają błonnik.

Jeśli jednak dieta oparta jest głównie na mięsie, owocach morza, jajach i nabiale warto wtedy sięgnąć po suplementy z błonnikiem (oczywiście w formie przyjaznej dla diety ketogenicznej, czyli pozbawione cukru) [27]. Głównym źródłem węglowodanów w diecie ketogenicznej powinny być zielone warzywa bogate w błonnik oraz niektóre owoce (np. owoce jagodowe takie jak truskawki, maliny, borówki).

Należy także pamiętać, że spożycie włókna roślinnego związane jest z większą absorbcją wody z jelit, dlatego tak ważne jest tutaj prawidłowe nawodnienie. Podobnie jak w przypadku utrzymania prawidłowej gospodarki wodno-elektrolitowej (utrata wody wynikająca z „pozbywania” się glikogenu), również w tym aspekcie jest ono nieodzownym elementem prawidłowej i zdrowej diety ketogenicznej

 

3. Enzymy trawienne

Jednym z najczęściej wymienianych, negatywnych skutków diety ketogenicznej jest szkodliwe obciążenie układu trawiennego.

Ponieważ spożywana w tym modelu żywieniowym zawartość tłuszczu może sięgać nawet do 80%, osoby przyzwyczajone do diet o mniejszej ilości tego makroskładnika mogą doświadczać nieprzyjemnych objawów żołądkowo-jelitowych, takich jak nudności, odbijanie, refluks i biegunka.

Ponadto, chociaż dieta ketogeniczna z zasady powinna zawierać umiarkowane ilości białka,  jego ilość nadal może być wyższa niż w przypadku tradycyjnych diet, co również może powodować problemy z trawieniem (białko jest znaczniej bardziej ciężkostrawne w porównaniu do węglowodanów).

Dlatego też, jeśli już podczas początkowego okresu ketoadaptacji występują u Ciebie problemy z trawieniem, takie jak nudności, biegunka i wzdęcia, warto włączyć suplementację enzymów trawiennych.

Powinna ona składać się z elementów, które rozkładają tłuszcze (lipazy) i białka (proteazy), co może znacznie zoptymalizować trawienie.

Co więcej, wykazano, że enzymy proteolityczne, które pomagają rozkładać i trawić białko, mogą zmniejszać bolesność potreningową, co może być dodatkowym „bonusem” dla entuzjastów ćwiczeń na ketozie [28,29].

 

4. Ketony egzogenne

Dostarczane z zewnątrz ciała ketonowe są powszechnie stosowane przez osoby stosujące dietę ketogeniczną, głównie w celu zwiększenia poziomu ketonów we krwi.

Oprócz swej potencjalnej roli w szybszym osiągnięciu stanu ketozy, ich stosowanie wiąże się również z innymi korzyściami. Wykazano, że prawdopodobnie mogą one zwiększać wydajność sportową, przyspieszać regenerację mięśni i zmniejszać apetyt [30,31].

Co istotne jednak, w tej materii nie wszystko jest do końca jasne.

Wyniki wiarygodnych analiz dotyczących egzogennych ciał ketonowych są dość ograniczone, a wielu ekspertów twierdzi nawet, że ich dodatkowa suplementacja wcale nie jest konieczna. 

Ponadto w większości badań nad egzogennymi ketonami stosowano estry ketonowe, które działają znacznie silniej aniżeli stosowane najczęściej sole ciał ketonowych.

Chociaż te suplementy wydają się być bezpieczne i pomocne, w moim odczuciu – potrzebne są dalsze badania w celu dokładniejszego ustalenia ich potencjalnych korzyści i możliwego ryzyka wynikającego z ich stosowania. Najlepszy produkt zawierający ciała ketonowe nie powinien zawierać wypełniaczy, dodatków, cukrów ani węglowodanów i być wytwarzany z wysokiej jakości beta-hydroksymaślanu (BHB).

 

5. L-teanina

Ze względu na niezwykle szerokie działanie i bardzo korzystne oddziaływanie na mózg, to od dłuższego czasu mój ulubiony suplement.

Związek ten nie jest typowym aminokwasem, ponieważ nie znajduje się w białku pokarmowym.

Jak sama nazwa wskazuje – pochodzi z liści zielonej herbaty, gdzie występuje w formie wolnego aminokwasu (czyli nie wchodzi w skład struktury białkowej). Liczne badania wykazały, że l-teanina istotnie wpływa na układ nerwowy – poprawiając koncentrację i minimalizując stres [32].

 Ma właściwości rozluźniające i pomaga znosić napięcie nerwowe.

Często stosowana jest w celu poprawy jakości snu i szybkości zasypiania. Wpływa na zwiększenie fal alfa w mózgu, co wiązane jest ze stanem charakterystycznym dla odprężenia i medytacji.  L-teanina ma dość uniwersalny profil działania, dopasowany niejako do potrzeb organizmu w danym momencie.  Relaksuje wtedy, gdy sytuacja tego wymaga, z drugiej zaś strony jest doskonałym suplementem dla osób pracujących umysłowo, ponieważ wspomaga procesy uczenia się oraz zapamiętywania.

Uznawana jest za środek nootropowy [33].  Jest szczególnie pomocna w sytuacjach odczuwania tzw. mgły mózgowej (objawiającej się m.in. brakiem koncentracji) podczas ketoadaptacji.

Istotnie wpływa także na chemię mózgu – zwiększa poziom serotoniny i dopaminy [34]. Ponadto, będąc silnym antyoksydantem, l-teanina zapobiega niszczeniu komórek nerwowych w wyniku stresu oksydacyjnego wywołanego przez reaktywne formy tlenu.

Podobnie jak l-glutamina (o której więcej w dalszej części tekstu), zwiększa poziom glutationu w organizmie [35].

W przypadku suplementacji sugeruje się przyjmowanie od 100 do 400 mg teaniny dziennie (dawka może być podzielona na 2 porcje i przyjmowana rano i wieczorem). 

Bardzo ciekawym i skutecznym rozwiązaniem jest łączenie l-teaniny z kofeiną [36]. Synergia działania obu tych związków powoduje zwiększenie efektywności kofeiny i poprawę profilu jej działania, niweluje także nadmierne pobudzenie, które może być spowodowane wypiciem zbyt mocnej kawy. Poziom tego aminokwasu można też zwiększyć nieco bardziej naturalnie.

Nie ma chyba lepszego źródła l-teaniny niż herbata matcha. Ta dodatkowo zawiera w jednej łyżeczce 35 mg kofeiny, która jak wspomniałam –  świetnie współgra z l-teaniną. To gotowe połączenie obecne w matchy pomaga uniknąć nagłego skoku i późniejszego nagłego spadku energii po spożyciu kofeiny.

Warto pamiętać jednak, że l-teanina może obniżyć ciśnienie krwi oraz obniżyć skuteczność leków pobudzających.

6. Ashwagandha

O prozdrowotnym, niezwykle szerokim działaniu adaptogenów z powodzeniem można by stworzyć kilkudziesięciostronicową rozprawę.

W tym artykule przedstawiam Ashwagandhę, która ze względu na swoje silne i doskonale udokumentowane właściwości antystresowe jest chyba najpopularniejszym związkiem tego typu. Przede wszystkim poprzez swój wpływ na aktywność receptorów GABA (głównego neuroprzekaźnika hamującego), zapewnia wyciszenie układu nerwowego i zmniejszenie jego aktywności, co w praktyce objawia się większym odprężeniem, redukcją stresu i lepszą jakością snu [37]. Wykazano także, że Ashwagandha działa ochronnie na komórki nerwowe, chroniąc je przed nadmiarem pobudzającego glutaminianu, który działa przeciwstawnie do uspokajającgo GABA [38].

Ponadto wpływa na obniżenie poziomu kortyzolu i zmniejszenie chronicznej reakcji stresowej (pamiętajmy, że to przewlekły stres jest zły – ten pojawiający się incydentalnie jest niezbędnym elementem prawidłowo funkcjonującego organizmu!), co ma ogromne znaczenie np. w okresie ketoadaptacji, intensywnych treningów lub wzmożonej pracy umysłowej, a szczególnie – w czasie, gdy wszystkie te stany (niestety) pojawiają się jednocześnie [39].

Dodatkowo, Ashwagandha usprawnia także działanie neuroprzekaźników – istotnie podwyższa poziom serotoniny [40] i acetylocholiny [41], zatem może usprawniać zdolności zapamiętywania, kojarzenia i koncentracji. Działa także jako bardzo silny antyoksydant – zwiększa poziom kluczowych dla obrony przed wolnymi rodnikami enzymów – dysmutazy ponadtlenkowej (SOD), katalazy (CAT) i peroksydazy glutationowej (GPx) [42].

Ekstrakt z Ashwagandhy korzystnie wpływa także na poziom jednego z ważniejszych dla dobra neuronów białek – BDNF. Dzięki czemu chroni komórki nerwowe przed uszkodzeniem i może inicjować ich powstawanie (neurogenezę) [43]. Skutkiem czego jest po prostu bardziej wydajny, pamiętający i lepiej pracujący mózg.

 

7. Kurkuma (a ściślej – znajdująca się w niej kurkumina)

To istne oręże do walki ze stanem zapalnym organizmu. Udowodniono, że kurkuma oprócz swych przeciwzapalnych właściwości działa m.in. antyoksydacyjne, żółciopędnie, wzmacniająco, oczyszczająco czy tonizująco. Może także wspomagać terapię przeciwnowotworową (więcej, a w zasadzie dość sporo na ten tematznajdziecie tutaj. W kontekście ketozy, włączenie jej do codziennej diety jest bardzo dobrym pomysłem.

Po pierwsze, ze względu na swoje działanie zmniejszające stan zapalny, po drugie – kurkuma ma również właściwości regulujące poziom cholesterolu, usprawnia trawienie tłuszczu i wspomaga prawidłowe funkcjonowanie układu pokarmowego.

Kurkumina jest jednym z lepiej poznanych pod względem aktywności biologicznej związków, który wykazuje prozdrowotny wpływ na organizm człowieka.

Jednak głównym problemem z wykorzystaniem jej leczniczego działania jest jej bardzo szybki metabolizm w przewodzie pokarmowym, słaba rozpuszczalność w płynach ustrojowych i niska biodostępność ze względu na hydrofobowy charakter jej cząsteczki.

Cząsteczka kurkuminy po prostu odpycha od siebie cząsteczki wody, co nie ułatwia jej wchłonięcia przez organizm.

Jednakże, zarówno w badaniach na zwierzętach jak i na ludziach wykazano, że aktywny składnik pieprzu – piperyna istotnie podwyższa biodostępność kurkuminy i u ludzi wskaźnik jej biodostępności podawanej w ilości 2 g razem z 20 mg piperiny zwiększał się aż o 2000% [44].

Przyswajalność kurkuminy może być również zwiększona przez dodatek wspomnianej piperyny, umieszczenie jej cząsteczek w micelach i przyjmowanie jej w formie zmicelizowanej, dzięki czemu może być ona rozpuszczona w wodzie.

Znacznie bardziej biodostępna będzie również w swojej formie liposomalnej.

Mimo że biodostępność kurkuminy jest niska po podaniu doustnym, dobrą metodą w zachowaniu zdrowia może być codzienne włączanie jej do diety poprzez dodatek kurkumy.

Jedną z możliwości jest picie herbaty z jej dodatkiem oraz stosowanie do mięsa, ryb, warzyw, ryżu oraz sporządzania zup i koktajli.

Szczególnie dobrym posunięciem będzie stosowanie jej wraz z tłustymi pokarmami, zatem jest to iście doskonały suplement na diecie ketogenicznej.

Przykładem bardzo dobrego rozwiązania może być coraz bardziej popularne złote mleko w wersji nieco “keto-zmodyfikowanej”, czyli połączenie mleka z kurkumą, przyprawami korzennymi (cynamon, goździki, imbir) z masłem ghee lub olejem kokosowym.

Trenujesz? Te suplementy mogą Ci się przydać

 


 

1. Odżywka białkowa

To bez wątpienia podstawa wzbogacania i suplementacji diety osób aktywnych fizycznie.

Niejednokrotnie jednak ilość białka, która powinna być spożyta przez osoby trenujące (w zależności od stopnia aktywności fizycznej uśrednię tę ilość do wartości 1,5-2,5 g/kg masy ciała) może być dostarczona wraz z bogatobiałkową dietą i nie potrzeba dodatkowej suplementacji.

W przypadku diety ketogenicznej i jednoczesnej chęci uzyskania większej masy mięśniowej włączenie izolatu białka może być jednak dobrym rozwiązaniem.

Szczególnie gdy potrzebujemy szybkiego i pewnego źródła białka (prawie całkowicie pozbawionego węglowodanów, lub posiadającego jego niewielkie ilości).

Ze względu na swój słodki, fantazyjnie różnorodny smak – dodatek białka może być także dobrym rozwiązaniem przy przygotowaywaniu deserów.

Z myślą o ciałach ketonowych, ważne jest jednak, by odżywkę białkową spożywać z wodą i najlepiej w formie izolatu.

Odżywka białkowa dobra na  diecie ketogenicznej powinna cechować się:

  • jak najmniejszą ilością węglowodanów
  • zawartością naturalnych słodzików ze znikomą ilością kalorii i niskim indeksem glikemicznym (IG) – erytrol, stewia
  • jak najkrótszą listą składników

Oczywiście i jak zwykle – co za dużo to niezdrowo. Należy pamiętać, by nie przesadzać z podażą białka.

Jak już niejednokrotnie wspominałam na blogu, ten makroskładnik jest doskonałym substratem do glukoneogenezy, czyli procesu, w którym z niecukrowych źródeł organizm wytwarza sobie glukozę.

Zatem, tak – zbyt duża podaż białka może obniżyć pozim ciał ketonowych i utrudniać ketoadaptację.

 

2. Kreatyna

Fosfokreatyna jest wykorzystywana w organizmie do magazynowania i uwalniania energii potrzebnej między innymi do syntezy białek mięśniowych.

Podczas intensywnego wysiłku kreatyna stymuluje syntezę białek działając antykatabolicznie i anabolicznie, co oznacza, że hamuje rozpad mięśni i wpływa na przyśpieszenie budowy mięśni.

Pozwala na dłuższą pracę mięśni, przez zwiększanie wytrzymałości w czasie intensywnych ćwiczeń. Dzięki temu korzystnie wpływa na długość i efektywność treningu.

Pomaga nawodnić mięśnie i zatrzymać wodę pomimo utraty glikogenu.

Jest to jeden z najlepiej przebadanych suplementów sportowych [45].

Kreatyna znana jest głównie z suplementacji dla sportowców, gdzie ma niezwykle mocno ugruntowaną pozycję – dowody na skuteczność są dość liczne i wiarygodne, a koszty suplementacji bardzo niskie.

Jak się jednak okazuje, kreatyna wpływa korzystnie również na pracę mózgu.

Kreatyna wykazuje pewną interakcję z niektórymi receptorami serotoniny, a połączenie standardowej kuracji lekami przeciwdepresyjnymi z suplementacją fosfokreatyny znacznie poprawia działanie typowej terapii.

Ponadto (poprzez swoje oddziwaływanie na receptory dla glutaminianu, czyli neuroprzekaźnika pobudzającego) istotnie usprawnia neuroplastyczność i zapamiętywanie.

Kreatyna sprzyja sprawniejszej produkcji wysokoenergetycznych cząsteczek ATP, dotyczy to także energii niezbędnej komórkom nerwowym [46].

Najczęściej stosowaną i wygląda na to, że najepiej przebadaną formą jest monohydrat kreatyny.

Zgodnie z dogmatami „starej szkoły“ kulturystycznej, kreatynę suplementuję się  metodą wstępnego „ładowania” lub tzw. wstępną fazą nasycenia. Polega to na przyjmowaniu kilkukrotnie większych dawek (ok. 20 g dziennie) niż docelowe na początku kuracji, by szybciej osiągnąć odpowiednie stężenie kreatyny na poziomie komórkowym, a następnie zmniejszenie dawki do ilości podtrzymującej ten poziom.

Obecnie wiadomo już, że faza nasycenia nie jest konieczna, a efektywna suplementacja może być rozpoczęta od razu od dawek docelowych, czyli około 4-5 g dziennie.

3. Kofeina

Podobnie jak kreatyna, jest to jeden z najlepiej przebadanych suplementów zalecanych sportowcom i osobom aktywnym fizycznie.

Pobudza autonomiczny (pobudzający, inaczej sympatyczy) układ nerwowy, objawia się to m.in. przyspieszeniem pracy serca, rozszerzeniem oskrzeli, zwiększa tolerancję na wysiłek fizyczny i wspomaga regenerację potreningową.

Niedawno opublikowane badania wykazały, że jej spożycie po treningu zwiększa regenerację glikogenu nawet o 30% [47,48].

Wykazano, że filiżanka mocnej kawy lub dobrej jakości zielona herbata może istotnie poprawić wyniki sportowe i zwiększyć poziom energii, szczególnie u trenujących osób stosujących dietę ketogeniczną [49]. Artykuł o dobroczynnym wpływie kawy znajdziesz tutaj.

 

4. Beta-alanina

Beta-alanina to jeden z podstawowych aminokwasów budujących białka.

Jest składnikiem dwupeptydu karnozyny. Długoterminowe przyjmowanie beta-alaniny prowadzi do zwiększenia wewnątrzmięśniowych zasobów karnozyny, czyli wewnątrzkomórkowego buforu i czynnika chroniącego przed szkodliwym działaniem wolnych rodników.

Przez zwiększenie stężenia karnozyny, pH komórek dłużej utrzymywane jest w optymalnym zakresie, co m.in. zmniejsza podatność na zmęczenie. Beta-alanina jest także niezbędna do syntezy koenzymu A. Jest to składnik kluczowy w metabolizmie tłuszczów. Wpływa również na syntezę kolagenu w tkankach [50].

Suplementacja beta-alaniną może istotnie pomóc w zapobieganiu wystąpienia zmęczenia i zmęczenia mięśni podczas stosowania diety ketogenicznej [51].

Optymalna dawka beta alaniny wynosi około 4,8 – 6,4g na dobę, choć w badaniach naukowych korzyści były zauważane również przy suplementacji w ilości 2g na dobę. Co istotne, nie ma konieczności przyjmowania tego aminokwasu przed wysiłkiem, a najlepiej spożywać jedną porcję w ciągu dnia, a drugą porcję przed samym treningiem.

Bardzo dobrym pomysłem jest łączenie suplementacji beta-alaniny ze wspomnianą kreatyną.

Kreatyna wpływa na wzrost siły oraz masy mięśniowej. W połączeniu z beta-alaniną obserwuje się obniżenie progu zmęczenia, wzrost siły maksymalnej, zmniejszenie ilości tkanki tłuszczowej ogółem oraz wzrost masy mięśniowej.

Suplementacja beta-alaniny często łączona jest z pojawieniem się charakterystycznego mrowienia odczuwanego w kończynach i na twarzy. Tzw. parestezja nie jest jednak niczym niebezpiecznym dla organizmu. Pojawia się, gdy jednorazowa dawka beta-alaniny jest po prostu zbyt duża. Prostym rozwiązaniem na uniknięcie tego efektu jest rozdzielenie dziennej porcji na kilka mniejszych dawek.

 

5. L-glutamina

Niska zawartość węglowodanów w diecie ketogenicznej może znacząco ograniczyć spożycie owoców i warzyw, które są bogatym źródłem przeciwutleniaczy.

Obecność antyoksydantów jest niezbędna, aby organizm mógł radzić sobie ze szkodliwymi, wolnymi rodnikami tlenowymi.

L-glutamina jest aminokwasem, o bardzo silnym potencjale antyoksydacyjnym i regeneracyjnym.

To powszechnie stosowany suplement zarówno przez adeptów aktywności fizycznej jak i osoby dbające o zwiększenie regeneracji swojego organizmu i poprawę stanu układu pokarmowego.

 Szacuje się, że 30-65% sportowców i osób intensywnie ćwiczących doświadcza dolegliwości żołądkowo-jelitowych.

Dotyczy to głównie głównie długodystansowych biegaczy, ponieważ zmniejszony trzewny przepływ krwi (podczas biegania) może prowadzić do uszkodzenia komórek nabłonkowych jelit i zwiększonej przepuszczalności jelitowej [52].

Wykazano, że włączenie suplementacji l-glutaminą może przywrócić homeostazę bariery jelitowej i zmniejszyć przepuszczalność jelitową nawet o 33% [53].

Wyniki licznych badań naukowych wykazały także, że l- glutamina wykazuje silne działanie wspierające układ odpornościowy [54]. Aminokwas ten jest także niezbędnym składnikiem dla syntezy głównego wewnątrzkomórkowego antyoksydanta – glutationu [55].

L-glutamina dostępna jest w postaci kapsułek lub proszku.  Przez osoby ćwiczące w sposób umiarkowany dawka tego aminokwasu powinna oscylować pomiędzy 3-5 g, podawane 2-3 razy na dobę, u osób ćwiczących intensywnie jest to 5-8 g dziennie.

Jeśli jesteś kobietą


1. Przede wszystkim pilnuj kaloryczności swoich posiłków.

Zbyt mała ilość spożytych kalorii jest najczęściej popełnianym błędem przez kobiety rozpoczynające swoją przygodę z dietą ketogeniczną!

Nawet jeśli odczuwana jest sytość (a jest tak w znacznej części przypadków, nawet po spożyciu połowy wyliczonej wartości kalorycznej…) należy pamiętać, że odpowiednia podaż energii i odżywienie organizmu jest absolutnie niezbędne, aby organizm działał prawidłowo a wraz z nim cała maszyneria hormonalna.

W przypadku kobiet, już kilka tygodni źle zbilansowanej diety może skutkować solidną deregulacją gospodarki hormonalnej, a to rozpoczyna całą kaskadę kłopotów z szeroko pojętym zdrowiem.

Oprócz wszystkich wyżej wspomnianych aspektów, kobiety szczególnie powinny pamiętać o suplementacji, która będzie wspierała prawidłową pracę tarczycy.

Jej niedoczynność jest dość często pojawiającą się dysfunkcją w przypadku gwałtownego zmniejszenia podaży węglowodanów.

Co istotne jednak, nie jest to tylko związane z gwałtownym „odcięciem“ glukozy, ale przede wszystkim ze zbyt małą kaloryką diety.

Pamiętajmy, że mądrze rozpoczęta i prowadzona dieta ketogeniczna wcale nie musi oznaczać dysfunkcji tarczycy (więcej na ten temat pisałam tutaj)

2. Największe znaczenie ma tutaj suplementacja:

witaminy D (ze względu na dobrostan tarczycy, gospodarki hormonalnej, wpływ na wahania nastroju, ale również dbałość o kościec – większe ryzyko wystąpienia osteoporozy u kobiet)

  • kwasów omega-3 (działanie przeciwzapalne, szczególnie istotne np. w przypadku występowania choroby Hashimoto lub innych chorób autoimmunologicznych)
  • selenu (jest niezbędny m.in. do prawidłowej pracy tarczycy, utrzymania odpowiedniego poziomu TSH oraz konwersji hormonów). Najlepiej w formie selenometioniny.
  • organicznych form cynku (pełni niezwykle istotną rolę w utrzymaniu zdrowych włosów, paznokci, funkcji rozrodczych. Wpływa dobrze na stan psychiczny i wahania nastroju)
  • metylowanych form witamin z grupy B (w szczególności B6, B12, kwasu foliowego i biotyny)

Szczęśliwie, wszystkie wyżej wspomniane elementy znajdują się w produkcie, nad którym miałam okazję intensywnie pracować, a mowa o suplemencie Thyroset.

W tym 3-stopniowym suplemencie znajdują się m.in. wymienione witaminy i pierwiastki, które połączone zostały ze sobą w odpowiednich kombinacjach (wykorzystując działanie synergii i antagonizmów, wspierają swoje działanie i niwelują niekorzystne interakcje pomiędzy składnikami).

Bez nawodnienia, nawet najlepiej odżywiony i „naładowany“ suplementami organizm nie będzie funkcjonował.

Picie conajmniej 2 litrów wody jest konieczne gdy jesteś na „standardowej diecie“, dlatego też tymbardziej mając na uwadze fakt, że wraz z ubytkiem glikogenu organizm mocno się odwadnia – należy bezwzględnie pamiętać o prawidłowym nawodnieniu.

Dobrym i sprawdzownym rozwiązaniem jest po prostu posiadanie wody zawsze w pobliżu. Butelkę wody zawsze trzymaj w zanadrzu, a wodę popijaj małymi porcjami w ciągu dnia.

Ma to tym większe znaczenie, jeśli do diety ketogenicznej dołączymy trening. Woda uzupełniona o niewielką ilośc soli powinna być tu suplementem numer 1.

Suplementy, które spokojnie możesz pominąć 🙂

 


 

1. Boostery testosteronu

Jeśli jesz odpowiednią ilość mięsa i jaj, Twój organizm sam zsyntetyzuje sobie cholesterol,  który jest prekurosorem testosteronu. Lepszym rozwiązaniem jest też po prostu praca nad zmniejszeniem stresu w codziennym życiu. Kortyzol rywalizuje z testosteronem o swoje miejsce w organizmie, wytwarzany jest w tym samym szlaku sygnałowym, dlatego jeśli chronicznie się stresujesz – Twój ustroj będzie musiał coś wybrać.

 

2. Gainery

To wydaje się dość oczywiste, ale przypomnę, że są to same cukry i aromaty. Jeśli potrzebujesz uzupełnić ilośc węglowodanów, wykorzystaj te z dobrego jedzenia.

 

3. Spalacze tluszczu

Dieta ketogeniczna i pojawienie się ciał ketonowych działają znacznie lepiej niż syntetyczne środki spalające tłuszcz i w przeciwieństwie do większości z nich – rzeczywiście może zredukować tkankę tłuszczową. Cel i jego realizacja zależy tylko od Ciebie.

 

4. BCAA

PRAWDOPODOBNIE nie działa na regenerację mięśni i większą siłę, ale co istotne jednak odsuwa zmęczenie, ponieważ rywalizuje z tryptofanem (z którego wytwarza się następnie serotonina i melatonina) o receptor w układzie nerwowym. Zależy zatem jaki efekt chcesz uzyskać.

Take home message/ ku pamięci

 


 

Tylko dobrze zbilansowana, doborowa, uzupełniona w brakujące elementy dieta ketogeniczna, będzie dietą zdrową, promującą dobrostan Twojego organizmu. I tylko w takiej formie, jako w pełni świadomy model żywieniowy, powinna zagościć w Twoim życiu.

Joanna Podgórska

Joanna Podgórska
Wszystkie artykuły

Przeczytaj również

Pokaż wszystkie artykuły

Jak naprawdę działa kawa?

Nauka również rządzi się swoimi trendami, co dość dobrze można zaobserwować na przykładzie dywagacji o kawie i zawartej w niej kofeinie. W moim odczuciu w ostatnich miesiącach/latach jest o niej bardzo głośno. Nic dziwnego – kofeina określana jest jako najpowszechniej występująca substancja pobudzająca na świecie.  Falowo jednak zmieniają się poglądy naukowców i popularyzatorów nauki, a co za tym idzie – dynamicznie zmienia się grupa miłośników i tych stroniących od tego napoju. Niestety nie zawsze podparte jest to argumentami związanymi z nauką (kwestia wiarygodności doniesień naukowych to jednak temat na nieco dłuższe rozważanie…).

Przeczytaj